Historia parafii

Kościół Wniebowzięcia NMP został zbudowany w Zębowicach koło Olesna w 1447 lub 1493 roku. Był kilkakrotnie przebudowywany. Początkowo wieża stała osobno.

Swój obecny kształt kościół zawdzięcza pracom prowadzonym w XVII i XVIII wieku. Pierwszej gruntownej renowacji został poddany na początku XVII wieku, a na przełomie XVII/XVIII wieku został od wewnątrz odeskowany i pomalowany. Wówczas też uzupełniono wnętrze o liczne rzeźby i obrazy. Z tego okresu pochodzi ambona oraz ołtarze: główny i boczne poświęcone św. Brygidzie oraz św. Annie. W latach dwudziestych XX wieku ukazało się w lokalnej prasie ogłoszenie „ładny, drewniany kościół do wzięcia”. Ówczesne władze miasta podjęły decyzję o zakupie kościoła na nowo powstający Cmentarz Centralny, uważany za jeden z piękniejszych wówczas cmentarzy w Europie. Pracami rekonstrukcyjnymi kierował Robert Josefek pod nadzorem architekta miejskiego Schabika. Przeniesienia polichromii ścian i stropu dokonał Karol Platzek. Kościół na nowym miejscu został oddany do użytku 30 października 1926 roku i przez blisko 50 lat służył jako kaplica pogrzebowa i miejsce modlitwy. Jednak zapomniany przez konserwatorów ulegał powolnej dewastacji.

Od 1960 roku ks. Bronisław Grzesik i władze kościelne czyniły starania o przekazanie kościoła parafii. Ówczesne władze, zarówno wojewódzkie jak i miejskie, wszelkie prośby w tej sprawie załatwiały odmownie. Z powodu braku właściwego „gospodarza” pod koniec lat 70- tych XX wieku kościół został zamknięty dla obrzędów liturgicznych. Nie uczyniono jednak wiele, by zabezpieczyć obiekt przed dalszą dewastacją.

Po 1989 roku nastąpiła zmiana klimatu politycznego i nowe władze samorządowe miasta podjęły decyzję o konieczności ratowania zabytku. Po demontażu kościoła w 1992 roku i zabezpieczeniu wyposażenia, znaleziono dla tego obiektu nową lokalizację. W 1997 roku rozpoczęto prace budowlane, związane z przeniesieniem kościoła na teren nieczynnego już Cmentarza Starokozielskiego, który od połowy XIX wieku pełnił funkcję wielowyznaniowego cmentarza komunalnego. Tu, w pobliżu pozostałości po grobowcach znakomitych gliwickich rodów, kościół został na nowo postawiony: najpierw staraniem gminy Gliwice, a od 1999 roku diecezji gliwickiej.

W Uroczystość Wniebowzięcia NMP, w roku Wielkiego Jubileuszu, biskup gliwicki Jan Wieczorek dokonał 15 sierpnia 2000 roku poświęcenia zrekonstruowanego kościoła, który początkowo pełnił funkcję kościoła rektorskiego. Z dniem erygowania parafii, czyli od 1 lipca 2004 roku, został podniesiony do rangi kościoła parafialnego.